РОМАН ҲАҚИДА АЙРИМ МУЛОҲАЗАЛАР - Quronov, Dilmurod (FILOLOGIYA UFQLARI JURNALI, 2022)
Устоз У.Норматов роман ҳақида “Ҳар бир миллат адабиётининг бўй-басти, даражаси, аввало, шу жанр камолотига қараб белгиланади десам, буни ҳеч ким муболағага йўймайди” деб ёзадилар. Дарҳақиқат, шундай. Бироқ бу – бугуннинг гапи. Ўз вақтида эса романга муносабат, дейлик, ҳозирги кун дидли ўқувчисининг оммавий адабиётга, “сариқ матбуот” саҳифаларида эълон қилинадиган битикларга муносабати янглиғ бўлган. Шу сабаб ҳам, масалан, итальян адабиётшуноси Антонио Минтурно бундан қарийб уч юз эллик йиллар аввал: “Менга қолса, ким ёзганидан қатъи назар, муҳокамаси ғўр авом суйиб ардоқлайдиган барча романлардан кўра Петрарканинг битта сонети дидимга кўпроқ хўбдир”,- дейди. Негаки, “романларда Аристотель ва Горацийлар амал қилишни уқтирган, Гомер ва Вергилийлар амал қилган шакл ва тартиб йўқ”, яъни улар мумтоз санъат талабларига жавоб бермайди, демак, “на поэзиянинг нелигини, на шоирнинг баркамоллиги нимадалигини билмайдиган авом”гина уларни севиб ўқиши мумкин. Минтурнонинг асосий хулосаси шуки, “роман – варварлар ихтироси”, у чинакам поэзияга дахлдор бўлолмайди. Романн